Hayati risk taşıyabilecek bir durumdur. Zamanında tanı ve müdahale felci önleyebilir.
Omurga Yaralanması Nedir?
Omurga yaralanması, travma sonrası omurların, disklerin veya omuriliğin zedelenmesiyle ortaya çıkan ciddi bir durumdur. Basit bir kemik kırığından, omurilikte kalıcı hasara ve felce kadar farklı şiddetlerde görülebilir.
Trafik kazaları, yüksekten düşmeler, spor yaralanmaları veya iş kazaları en sık nedenlerdir. Erken tanı ve doğru tedavi ile kalıcı sakatlıkların önüne geçmek mümkündür.
Omurga Yaralanması Türleri
-
Omur Kırığı: Kemikte çatlak ya da parçalanma
-
Disk Yaralanması: Diskin yırtılması, kayması
-
Omurilik Sıkışması: Kırık veya hematomun omuriliğe baskı yapması
-
Omurilik Yaralanması: Kuvvet-duyu kaybı, felç, idrar/gaita kontrolü kaybı
Belirtiler
-
Şiddetli sırt ya da boyun ağrısı
-
Kol/bacakta uyuşma veya güçsüzlük
-
İdrar veya dışkı kaçırma
-
Tam ya da kısmi felç
-
Duyu kaybı
-
Baş ve omurga hareketlerinde kısıtlılık veya ağrı
Tanı Süreci
Nörolojik Muayene: Duyu, refleks, kas gücü testi
BT: Kırık veya yer değişikliği değerlendirmesi
MR: Disk, omurilik ve yumuşak dokuların incelenmesi
Radyografi (X-ray): Stabilite ve hizalanma kontrolü
Tedavi Seçenekleri
🔹 Konservatif Tedavi
-
Yatak istirahati
-
Boyunluk / korse kullanımı
-
Ağrı kesici ve ödem giderici ilaçlar
🔹 Cerrahi Tedavi
-
Omurga vidalama – füzyon ameliyatları
-
Omurilik dekompresyonu
-
Stabilizasyon ve deformite düzeltme
Ameliyat Sonrası Süreç
-
Hastanede takip, enfeksiyon ve emboli önlemleri
-
Nörolojik muayene takibi
-
Rehabilitasyon (fizik tedavi, mesane eğitimi, yürüme egzersizleri)
-
Rutin MR ve kontroller
Sık Sorulan Sorular
-
Omurga kırığı olan herkes ameliyat olur mu?
Hayır. Tüm omurga kırıkları cerrahi gerektirmez.
Stabil olan ve omuriliğe bası yapmayan bazı kırıklar, korse ve istirahat ile tedavi edilebilir.
Ancak instabil kırıklar, omurilik baskısı veya nörolojik kayıplarla birlikteyse cerrahi gerekebilir. -
Disk kayması felce neden olur mu?
Her disk kayması felç yapmaz. Ancak büyük ve omuriliğe ya da sinir köklerine bası yapan disk herniasyonları ciddi ağrı, his kaybı ve ileri vakalarda kas güçsüzlüğü veya mesane-bağırsak kontrolünde bozulmaya yol açabilir. Erken tanı ve tedavi bu riski azaltır. -
Omurilik zedelenmesi kalıcı mı?
Omurilik hasarının kalıcılığı, zedelenmenin şiddetine ve seviyesine bağlıdır.
Bazı hastalarda kısmi iyileşme sağlanabilirken, tam kesilerde fonksiyonlar geri dönmeyebilir.
Erken müdahale, baskının kaldırılması ve rehabilitasyon süreci sonucu belirleyici olabilir. -
Ne kadar süre korse takmalıyım?
Korse kullanım süresi, kırığın yeri, tipi ve iyileşme durumuna göre değişir.
Genellikle 4–8 hafta arasında önerilir. Bu süre boyunca düzenli radyolojik kontrol ve hekim takibi önemlidir. -
Ameliyat sonrası normal yürüyüşe dönebilir miyim?
Birçok hasta, cerrahi sonrası rehabilitasyonla birlikte normal veya normale yakın yürüme kapasitesine dönebilir.
Ancak bu durum, hastanın ameliyat öncesi nörolojik durumu, cerrahinin türü ve fizik tedaviye katılımına bağlıdır.
